Covid 19 - Het barbituraat van de cultuursector

Wij danken Frank Van Laecke om dit zo openhartig met ons te willen delen.

 

Euthanasie gaat in twee stappen. 

Bij de eerste stap dient men een barbituraat toe dat de persoon in kwestie in een diep comateuze toestand brengt. 

Bij de tweede stap zorgt een spierverslapper ervoor dat de ademhalingsfunctie dusdanig worden verlamd dat de verdoofde patiënt stopt met ademen. Een zelfgekozen, humane, zachte en waardige dood. 

En hier eindigt elke vorm van vergelijking want terwijl in dit geval de patiënt bewust voor een levenseinde kiest, heeft de cultuursector nooit die wens uitgesproken. Bijgevolg is er misschien sprake van een executie, zoals er in vele landen, die zich beschaafd noemen, plaats vinden tot grote voldoening van de goegemeente. Ook nu kijken getuigen instemmend toe. Vanachter een venster met dubbel glas. Smalend. Het lijkt sommigen goed uit te komen  dat die linkse graaiers die aan de subsidie-uier hangen letterlijk van het toneel verdwijnen. De kroniek van een aangekondigde dood ? Nog niet. Nog even niet. De barbituraten werden wel al toegediend. Legitiem als het ware. De leugen was zelden zo listig vermomd. Het is wachten op de volgende stap die ongetwijfeld het masker zal krijgen van de tweede golf. Les excuses sont faites pour s’en servir et le mensonge fera le tour du monde avant que la vérité ait eu le temps de mettre ses bottes. 

 

Er scheen nochtans licht in de duisternis.

In een moment van ongekende luciditeit (en ik bedoel dit echt niet cynisch) werd het ‘matrix model’ opgestart. Het leek een ultieme mogelijkheid tot gratieverzoek om de executie alsnog te vermijden. Eindelijk deed de politiek adequaat en bij volle verstand haar intrede. Het was even eenvoudig als efficiënt. De zalen én de projecten die met cultuur vandoen hadden zouden volgens geijkte criteria getest worden op hun coronaproof-gehalte. Simpel. Helder. Zoals men theaters en andere grotere ontmoetingsplaatsen checkt op brandveiligheid. Afvinken van voorwaarden. Zijn er voldoende nooduitgangen ? Zijn de vluchtwegen breed genoeg ? Zijn er sprinklers ? Check. Check. Check. Maar dan nu volgens de covid-19 bepalingen.

De hoop in de sector laaide op. Er werden her en der –terwijl corona al heel wat bloed had geëist- toch nog geïnvesteerd in het voldoen aan het nieuwe protocol. Ik ken producenten die hun zalen van extra in- en uitgangen voorzagen, die horeca-faciliteiten sloten (ik hoef de derving van inkomsten niet te beklemtonen), die quasi hun hele theater ombouwden, die zelfs voorstellingen aanpasten om toch maar te voldoen aan de matrix die hun als Heilige Graal was voorgelegd. 

Het mocht niet baten.

De matrix verdween nog voor hij getest werd.

Zonder boe of ba.

Slechte cijfers. Dat was het voorwendsel.

The proof of the pudding is in the eating ? 

Vergeet het. Niet hier. 

Men gooide het model bij het badwater en koos gelijktijdig voor overvolle treinen, bussen, vliegtuigen, straten, dijken en stranden. Niks tegen die heropening van het sociale leven –integendeel- maar wel tegen de willekeur die elke logica tart.

Mensen die, na geparkeerd te hebben op een hun individueel toegewezen parkeerplaats, die, volgens een geijkt procedé, met mondmasker en na gebruik van handgel, rustig de zaal binnenkomen zoals pakweg de Lidl in lockdowntijd. Die vervolgens even rustig op een stoel plaats nemen om gedurende maximaal twee uur een voorstelling te bekijken. Op gereserveerde zitplaatsen nota bene waar het perfect mogelijk is om elkeen achteraf te traceren. Om vervolgens volgens een uitgekiend recept de zaal te verlaten. Waar is dergelijk event zoveel risicovoller dan pakweg de gemiddelde treinrit van Hasselt naar Oostende ? Leg de twee naast elkaar of draai ze door de molen van de matrix, de uitkomst lijkt me voorspelbaar. Geen politicus of viroloog die mij de wetenschappelijk onderbouwde logica achter deze vorm van blind evalueren zal kunnen uitleggen.

Is er dan meer aan de hand ?

Complottheorieën smukken ons bestaan op. Bestaat Nessy echt ? Werd Albert 1 toch van die rots geduwd in Marche-Les-Dames ? En wat met Lady Di in die tunnel ? Sjokte Hitler achter een rollator ergens in Argentinië? Ik mag er niet aan denken. Complottheorieën kunnen echter pas bestaan als die gevoed worden door twijfel. Waar twijfel opduikt krijgt elke theorie een kans tot leven en op zijn minst tot bevraging. Waarom graaft men het culturele graf terwijl men de toeristische tombe heeft ontsloten ? Zit daar een idee achter, een onderbouwd concept ? En als dat er al zou zijn, hoe komt toch het dat de put zo openlijk kan worden gedolven zonder dat er massale protesten de kop opsteken ? 

Er is geen moed.

En ik vrees ook –en dat verontrust me nog het meest- geen draagvlak. 

De matrix van tafel vegen was geen risico.

De sector spreekt immers uit teveel monden en versnippering leidt tot zwakte. De beleidsvormers hebben geen kluif aan onze clubjes. Ze spelen ons makkelijk uit verband en wat misschien nog erger is: de publieke opinie haalt onverschillig de schouders op. Het kan te weinigen wat schelen wat er met cultuur gebeurt. We kreunen en kraken onder een bepaalde perceptie. Misschien is dat ook voor een stuk de fout van onze sector zelf.

Feit is dat ik –en dat maakt me intriest- constateer hoe weinig mensen begrijpen dat cultuur meer is dan wat er zich over die (soms hautaine, onterechte, onnodige, vaak ingebeelde of onbestaande) hoge drempel afspeelt. Dat cultuur voor een maatschappij is wat cement betekent voor een muur: een noodzakelijk bindmiddel dat behoedt voor ineenstorting. Maar ook die vergelijking is al te abstract. Wellicht omdat die komt van iemand zie zelf tot het landschap behoort. Ik moet helaas vaststellen dat we teveel voor eigen kerk preken. En dat is vrij zinloos. Het zijn enkel cultuurbeoefenaars die hun stem laten horen. Natuurlijk klinkt die terecht maar het blijft al met al een zwaktebod als die stem de enige is die echoot tot in de Wetstraat. Een sterkere stem is die van de (bekende en/of onbekende) buitenstaander die uit de kast komt en stelt waarom voor hem of haar cultuur is als zuurstof. Die stem leidt immers veel meer tot identificatie of empathie. Laat de succesvolle wielrenner zeggen wat cultuur voor hem betekent, laat de bakker om de hoek in zijn woorden uitleggen waarom hij naar de opera of naar een museum gaat, laat de carrièrevrouw, de moeder, de leraar, de biologe, de loodgieter vertellen waarom zij een concert bijwonen van die of die en je dringt binnen tot in de kern van de maatschappij waardoor de urgentie van de aanwezigheid van elke vorm van cultuur of cultuur in het algemeen veel duidelijker wordt aangetoond. Laat anderen het belang benoemen voor waar wij elke dag keihard mee bezig zijn. Het is misschien een meer bescheiden concept dan onszelf telkens opnieuw –vaak uit noodzaak- op de borst te kloppen. 

 

Conclusie ? 

Ik kijk rondom mij. Ik voel mezelf.

De onverschilligheid hakt er diep in en doet pijn.

We zijn een half uur voor het ongevraagde tweede spuitje en we zijn een makkelijke prooi. 

Maar we zijn nog niet verlamd. 

We kunnen nog terug uit deze coma. 

De tijd dringt en we hebben stemmen nodig. Uw stem.

Het lijkt het belangrijkste pleidooi ooit te worden. 

Een op leven en dood.

Ik vraag u nederig, ongerust en bezorgd: wie van u wil vandaag in onze naam spreken ?

 

 

Frank Van Laecke


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Marleen De Rop
3 maanden geleden

😥❤😥❤

Mieke Baudelet
3 maanden geleden

Om te antwoorden op Frank zijn vraag.
Wat betekent cultuur voor mij? Als mens leef ik echt op bij het bezoeken van theater. Ik word even meegenomen in een andere wereld. Ik kan even de dingen loslaten. Ik maak kennis met de leefwereld en/of denkwereld van andere culturen, andere geschiedenissen, andere gevoelens, emoties, gedachten... Ik geniet van het spel van de acteurs, van de taal zowel in woord als in lichaam, van het decor, de live muziek, de woordspelingen, de grappen, de emoties. Ik ga naar huis met een nieuwe inspirerende, boeiende kijk op het leven, op de dingen.
Het bezoeken van concerten geeft me een levendig gevoel, bruisend, swingend, kan ook helend werken wanneer teksten van liedjes je tot in het diepst van je ziel raken. En het luidkeels meezingen, de lichtjes in het publiek, het applaus, telkens weer bezorgt dit me kippenvel. En ik ben gelukkig en blij dat ik daar mag zijn.

Als leerkracht vind ik het immens belangrijk om mijn leerlingen kennis te laten maken met de wereld van theater. De beleving van de zaal, de stoelen, het verhaal, de uitvoering. De bespreking nadien met de hele klas maakt het vooral interessant om te leren hoe eenieder een andere kijk heeft op hetzelfde stuk, hoe eenieder iets anders heeft onthouden, hoe eenieder een ander beeld heeft van wat er gezien is, van wat de boodschap is achter het verhaal. Verschillende meningen, gedachten, overtuigingen... het maakt het immens boeiend en leerrijk.
Als mama van een kind in de theaterwereld ben ik enorm fier en geniet ik van mijn kind op dat podium.

We hebben cultuur nodig, voor ons welzijn, ons denken, onze kennis, onze betrokkenheid, onze verbinding met elkaar.

#redcultuur


Warme knuffel.

Luc Schreyen
3 maanden geleden

Hij bekijkt het bijna vanop de zijlijn en dat is goed, want zoals hij zelf aangeeft is onze klaagzang over cultuur vooral binnen cultuur te horen. Helemaal terechte kijk op wat aan het gebeuren is, maar vooral, en daar wil ik hem bijtreden, het laat teveel mensen volledig onverschillig wat met cultuur aan het gebeuren is en wij van binnen de cultuur hebben precies weinig argumenten om de niet zo cultuurgevoelige ziel aan onze kant te krijgen. Want alles wat wij zeggen is gewoon om ons vel te redden. Het abstracte van 'cultuur is nodig' lijkt aan de meesten dan ook voorbij te gaan.
Dus inderdaad het zullen anderen moeten zijn - niet uit de cultuursector - die makkelijker het probleem ook als een probleem kunnen duidelijk maken. Zo'n poging van Noël Slangen is daarvoor meegenomen, maar ook hij is iemand die niet echt de 'massa' bereikt, maar hij spreekt wel een publiek aan dat misschien dan toch er aan denkt dat ze mee actie moeten voeren. Mijn schoonbroer vanuit zijn GC deed met die gedachte ook een oproep op Facebook of iedereen die nu momenteel meedoet aan de actie 'sound of silence' ook één of meerdere tickets voor een voorstelling in een of ander CC zou willen kopen ... om echt te steunen.
Als we zo een aantal (bekende?)mensen NIET uit de cultuursector, zoals Frank vermeld, zouden kunnen bewegen om voor de cultuursector te spreken, wat het voor hen zou betekenen als ze eindelijk terug naar een voorstelling of concert zouden kunnen ... hoe levensnoodzakelijk dat voor hen is. Dan horen 'ze' het eens van iemand anders. En dan horen de politiekers het ook eens vanuit een hoek die wel hun politieke oortjes rood doet worden. (er zijn er wel die voor ons opkomen, maar zij kunnen blijkbaar net niet hard genoeg op tafel slaan).
Bedankt Frank voor jouw visie, maar ook nu weer de vraag wie kan in onze sector(en) - cultuur en event - spreken voor wie.

Philip Van Hoof
3 maanden geleden

Cultuur leerde me vele andere dan alleen de harde dimensie van onze werkelijkheid en mensengemeenschap te ervaren zodat ik ook de andere dan economische keuzes voor mijn levenswandel durfde - nog altijd durf - te nemen.

Rosanne De Smet
3 maanden geleden

Men zou een voorbeeld moeten nemen aan de manier waarop de cultuur er kon in slagen om mensen uit hun isolement te halen en een ontspannende avond te bezorgen. Kon, want men geeft het niet eens de kans. Arm klein Vlaanderen

Els Deroover
3 maanden geleden

Cultuur is voor mij: voedsel voor de ziel.....
Heel wat dingen, gevoelens, het leven kunnen en mogen beleven, bekijken vanuit een ander perspectief.
Genieten van heel wat talent!
Een groot gemis in deze covid-tijd!

Liesbeth Eriksson
3 maanden geleden

Als cultuur wegvalt dan zijn we pas een vogel voor de kat! Cultuur is voeding voor de ziel, of je het nu zelf beoefent of je erdoor laat onderdompelen, en als dát wegvalt dan sterven we langzaam een pijnlijke, lege dood!😪

Mark Canfyn
3 maanden geleden

In ons gezin van 5 is cultuur nooit ver weg.

We zijn allemaal amateurmuzikant in 1 of meerdere HaFaBra-orkesten, 2 kinderen dansen, mijn vrouw zingt in een koor, 1 zoon speelt toneel, ...

We gaan ook graag naar de film, een musical is altijd mooi, toneel met of zonder de kinderen is steeds een welgekomen ontspanning, ... en ik heb zelfs van mijn hobby (IT, video, licht, ...) mijn bijberoep kunnen maken.

Sinds begin maart liggen de meeste van deze dingen helemaal stil :-(

Yves De Baets
3 maanden geleden

Cultuur is inderdaad voedsel voor de ziel. Ik begin mij heel sterk uitgehongerd te voelen. Tijd om in het verweer te gaan!

Fred Vanderlinden
2 maanden geleden

Beste Frank
Sprakeloos ben ik
Hoe mooi heb je dit omschreven.
Het is inderdaad niet 5 voor 12 maar 5 over 12
Dank je wel voor dit pleidooi
Fred

Anne-Sophie Sevens
2 maanden geleden

Er bestaat geen 'mens'heid zonder cultureel leven. Dat hebben de oude Grieken reeds begrepen met hun 'katharsis'ervaring in theater. Gaan we terug naar een beschaving die dateert van voor de klassieke Oudheid? Kortom, een samenleving zonder kunst is voor mij mensonwaardig, net zoals de dictatuur in welke we vandaag beginnen te leven. Laten we vechten voor een vrije democratie waar de kunstenaar zijn kunst kan uitoefenen.